Blogoverzicht
-
Laat-herkend hoogbegaafd: wat er gebeurt als je het pas als volwassene ontdekt.
Ze zit op de bank, drieënveertig jaar oud, met een testuitslag van haar zoon in haar handen. De psycholoog had net uitgelegd wat de scores betekenden, welke patronen erbij horen, hoe een kind dat vaak aanvoelt en verwerkt. Ze had geknikt, aantekeningen gemaakt voor thuis. Nu, alleen op de bank, realiseert ze zich iets. Elk…
-
Waarom hoogbegaafde kinderen soms slecht slapen, en wat dat met hun hoofd te maken heeft
Het licht is al een half uur uit. Op de gang hoor je nog een stem, zacht maar aanhoudend: mama, ik moet je iets vragen. Het is de vijfde keer vanavond. De vraag gaat over iets wat vandaag op school gebeurde. Het kan een woord zijn dat blijft haken, of een gedachte over wat er…
-
Waarom hoogbegaafde kinderen soms bang zijn voor een cijferlijst
Het rapport ligt nog dichtgevouwen op tafel. Ze heeft er de hele middag omheen gelopen, huiswerk gedaan dat allang af was, drie keer haar kamer opgeruimd. Nu, met het rapport binnen handbereik, zegt ze dat ze eigenlijk geen honger heeft, en of ze straks pas mag kijken. Haar cijfers zijn al jaren goed. Er is…
-
Waarom een goed cijfer niet altijd goed nieuws is bij een hoogbegaafd kind
Het proefwerk ligt op tafel. Een zes. De eerste zes in twee jaar tijd. Het kind dat normaal binnen tien minuten klaar is en moeiteloos een negen of een tien haalt, kijkt ernaar alsof het cijfer niet van hem kan zijn. Zijn ogen worden rood. In zijn hand wordt een vel papier langzaam een prop….
-
Gedragspatronen bij hoogbegaafde volwassenen: wat je gedrag je eigenlijk wil vertellen
Je zit in de vergadering. Er wordt gevraagd wie dit erbij kan doen. Pas achteraf voel je aan je lijf dat het al in verweer kwam, voordat je hoofd er iets van vond. Je hoort jezelf zeggen: “Ik pak het wel op.” Later die avond vraag je je af waarom. Je had nee kunnen zeggen….
-
Wat een cijfer niet laat zien: het verschil tussen kunnen en snappen
Je bespreekt het proefwerk na. Bij vraag zes vraag je door, gewoon om te kijken hoe het antwoord tot stand kwam. “Hoe wist je dat?” Stilte. Dan: “Ik weet het niet, het stond gewoon zo in mijn hoofd.” Het antwoord was goed. De zeven op het proefwerk klopt. En toch blijft er iets onbevredigds hangen…
-
Onderpresteren bij hoogbegaafde kinderen: als slim zijn niet zichtbaar wordt in cijfers
Het rapport ligt tussen jullie in. Zessen, een enkele zeven, niets om je zorgen over te maken en niets om trots op te zijn. “Het gaat wel,” zegt de ouder. “Het gaat wel,” zeg jij ook. Toch blijft er iets hangen na het gesprek. Een opmerking die dit kind een paar maanden geleden maakte, een…
-
Waarom hoogbegaafde kinderen soms geen vrienden lijken te maken
Op het plein staan groepjes. Een tikkertje hier, een klimrek vol kinderen daar, een cirkel rond een verhaal dat net verteld wordt. Aan de rand, bij het hek, staat een kind alleen. Niemand duwt hem weg. Niemand roept dat hij niet mee mag doen. Hij staat er gewoon, kijkt naar een kevertje op de grond,…
-
Hoogbegaafd of ADHD? Waarom die twee zo vaak door elkaar lopen
Rond de tafel zitten vier mensen: de leerkracht, de intern begeleider, een ouder, en jij. Op tafel ligt een dossier met een naam erop, en bovenaan de agenda staat één woord: bespreken. De leerkracht begint. Hij kan geen twee minuten stilzitten, praat overal doorheen, begint tien dingen tegelijk en maakt er negen niet af. De…
-
Hoogbegaafd meisje herkennen: het meisje dat nooit opvalt
Ze zit vooraan in de klas. Werkt netjes, levert op tijd in. Stelt geen vragen die de les ophouden. Geeft antwoord zodra je haar iets vraagt. Haalt cijfers waar niemand zich zorgen over maakt. Niets aan de hand, zou je zeggen. Ze doet mee. Je ziet haar zelden echt stralen. Ze schikt zich naar jou,…
-
Faalangst bij hoogbegaafde kinderen: waarom hij het blad leeg laat
Het werkblad ligt voor hem. Potlood erbij, gum binnen handbereik. Hij pakt het potlood op, legt het weer neer. Vraagt of hij naar de wc mag. Als hij terug is, blijkt zijn buurman iets grappigs gezegd te hebben, en dat verhaal moet eerst nog even verteld worden. Tien minuten later staat er niets op het…
-
Waarom een hoogbegaafde leerling dromerig in de klas kan zitten
Hij zit in de derde rij, blik naar het raam. Zijn schrift ligt open, potlood erbij, niets erop geschreven. Je noemt zijn naam. Het duurt even voor hij reageert, alsof hij van ergens anders terugkomt. Concentratieprobleem, denk je als eerste. Of: deze leerling let gewoon niet op. Bij een hoogbegaafde leerling ligt het vaak anders….
-
Beschermend gedrag bij hoogbegaafde leerlingen: wat zie je echt?
Je geeft een kleine correctie, bijna terloops. Voor je het weet ontploft hij, boos en fel, de tafel opzij geschoven. Wat je ziet is brutaliteit, een leerling die niet tegen zijn verlies kan. Kijk je een moment langer, dan valt je nog iets anders op. De blik die wegschiet vlak ervoor. De kaak die zich…
-
Terugkerend gedrag bij een hoogbegaafde leerling begrijpen
Je geeft de instructie. Nog voordat je uitgesproken bent, zegt hij nee. Je voelt de weerstand meteen. Weer dit, denk je. Weer die discussie voordat we zelfs maar begonnen zijn. Kijk je een paar weken later terug, dan valt je iets op. Dat “nee” komt vooral bij taken die nieuw zijn, of onduidelijk, of juist…
-
Moeilijk gedrag bij hoogbegaafdheid: waarom het zo vaak verkeerd wordt gelezen
Je hebt een leerling in de groep bij wie je voelt: hier speelt meer. Hij laat minder zien dan je weet dat erin zit. Reageert fel op onrecht. Raakt snel gefrustreerd, of trekt zich juist terug. Je merkt het gedrag op, en de vraag erachter blijft hangen. Het label ligt voor het grijpen: ongemotiveerd, lastig,…
-
Lastig gedrag of hoogbegaafd? Wat zit er echt achter gedrag in de klas?
Je legt de opdracht nog een keer uit. Hij begint niet. Je voelt de irritatie meteen opkomen. De les moet door, de groep wacht, en hier zit een leerling die simpelweg niet in beweging komt. Kijk je nog eens goed, dan zie je iets anders. Zijn blik schiet over het blad, alsof hij tien dingen…
-
Waarom hoogbegaafde leerlingen afhaken tijdens instructie
Je geeft instructie. Op een gegeven moment zie je een leerling afhaken. Bij de een hoor je het meteen: een zucht, erdoorheen praten, een vraag die de les openbreekt. Bij de ander zie je bijna niets. Hij kijkt nog naar voren, en is er vanbinnen al uit. Dat maakt afhaakgedrag ingewikkeld. Het is niet altijd…
-
Gedrag van hoogbegaafde leerlingen: 13 signalen in de klas
Gedrag van hoogbegaafde leerlingen laat zich niet herkennen aan één opvallend moment. Veel vaker zit het in kleine signalen die je gedurende de dag ziet. Los van elkaar lijken ze heel gewoon. Samen kunnen ze een patroon vormen dat uitnodigt om anders te kijken. Het inlopen Het is acht uur twintig. De eerste kinderen komen…
-
Waarom je blijft vastlopen in dezelfde patronen (en hoe dat verandert)
Je weet precies wat je anders wil doen. Je hebt er misschien al vaak over nagedacht, erover gepraat, een besluit genomen. Maar op het moment dat het ertoe doet, gaat het toch weer zo. Je stilvalt terwijl je iets wil zeggen. Je past je aan terwijl je dat niet meer wil. Je reageert op een…
-
Perfectionisme bij hoogbegaafde kinderen: signalen in de klas en wat helpt
Een gum, tot op de helft afgesleten. Aan de rand van het werkblad ligt een klein hoopje gummerafval, wit tegen het hout van de tafel. Het woord dat er had moeten staan, is er drie keer geweest en drie keer weer weggehaald. Het is kwart voor tien, een gewone ochtend, en aan tafel vier zit…
-
Faalangst bij hoogbegaafde leerlingen: signalen, oorzaken en wat helpt
Faalangst bij hoogbegaafde leerlingen valt vaak niet meteen op. Veel van deze kinderen leren al jong om veel te verhullen. Ze denken snel, praten sterk en begrijpen veel. Daardoor lijkt het vaak alsof er weinig speelt, terwijl er onder de oppervlakte veel spanning zit. Op een gegeven moment merk je dat er iets schuurt. Een…
-
Lastig gedrag bij kinderen in de klas: wat zit er echt achter?
De pauze is net voorbij. De rij komt binnen, jassen aan de kapstok, en binnen een minuut zit de helft alweer aan het werk. Twee kinderen niet. De een schuift onrustig op zijn stoel en praat al voordat je de instructie hebt afgemaakt. De ander zit stil, kijkt naar zijn blad, en begint niet. Twee…
-
Angst begrijpen: wat je angst je eigenlijk probeert te vertellen
Het inschrijfformulier staat al drie weken open in een tabblad. De cursor knippert bij het laatste vakje. Ze heeft het al twintig keer bijna ingevuld. Ik ben te moe, zegt ze tegen zichzelf. Het is niet het juiste moment. Misschien ben ik toch niet goed genoeg. Ze weet dat ze slim genoeg is voor deze…
-
Starten in het onderwijs: de kloof tussen idealen en realiteit
Het is kwart voor negen ’s avonds. Het cijferoverzicht staat nog open op je scherm, naast een mailtje van een ouder dat je nog moet beantwoorden. Ergens vanmiddag, tussen de rekenles en het hoekwerk, stelde een jongen je een vraag die verder ging dan de les. Je weet nog dat je dacht: dit is waarom…
-
Social media en zelfvertrouwen: wat er gebeurt als je jezelf steeds vergelijkt
Eva was tweeëntwintig. Ze kwam binnen met een glimlach die net iets te strak zat, alsof ze elk moment kon oplossen in een Instagram-filter. Haar make-up zat perfect, haar outfit tot in detail afgestemd. Alles klopte, en toch voelde het alsof er iets ontbrak. Wat wil je dat ik zie, dacht ik. En wat mag…
-
De stille leerling in de klas: wat stilte je vertelt als leerkracht
Ze zit in de derde rij, handen gevouwen op tafel, blik naar het bord. Ze steekt nooit haar vinger op, ook niet als ze het antwoord weet. Aan het eind van de dag weet je nauwelijks iets over haar dag. Van de rest van de klas kun je een heel verhaal navertellen. Niets aan de…
-
Systemisch kijken naar ouderschap: wat je kind je probeert te laten zien
Ze ploft neer tegenover me. Ogen zwaar, schouders laag, een blik die om een onbewoond eiland vraagt. “Mijn zoon zuigt me leeg,” zegt ze. “Alles kost me zoveel energie. Ik loop op eieren.” Ik ben benieuwd naar die eieren, dus ik vraag door. Het blijkt dat haar zoon een soort menselijke gewetensstem is geworden. Staat…
-
Systemisch kijken in het onderwijs: echte verandering begint in de onderstroom
Het schoolteam knikt instemmend. Het nieuwe gedragsprotocol ligt op tafel, iedereen is het ermee eens, de implementatiedatum staat in de agenda. Zes maanden later ligt het protocol in een la, en gedraagt iedereen zich weer zoals daarvoor. Niemand deed iets fout. Het plan was goed doordacht. En toch beklijfde het niet. Wat er onder een…
-
Onzichtbare kinderen: waarom aanpassing vaak een roep om liefde is
Ze schoof voorzichtig de kamer binnen, alsof ze bang was ergens tegenaan te stoten. Haar ogen zochten de grond, haar schouders hingen onder het gewicht van iets wat ze nog niet had uitgesproken. “Mijn dochter is zo lief,” zei ze zacht, terwijl haar handen in haar schoot in elkaar grepen. “Ik voel haar niet. Ze…
-
Van controle naar vertrouwen: de zachte kracht van echt leiderschap in de klas
Je staat bij de deur, hand op de klink, nog een paar seconden voordat de bel gaat. Je ademt een keer diep in en gaat in gedachten de dag door. Zal het vandaag rustig blijven? Blijft iedereen zitten waar hij moet zitten? Je borst voelt strak, alsof je je al aan het voorbereiden bent op…
-
Boosheid begrijpen: wat je emotie je eigenlijk wil vertellen
Het overkomt je soms. Je voelt die boosheid opborrelen, sneller dan je kunt volgen. Boos op je kind, je partner, een collega, soms nog het meest op jezelf. Ergens in jou fluistert het zachtjes: zo wil ik niet zijn. Hoe hard je ook probeert het te onderdrukken, het lukt niet altijd. Voor je het weet,…
-
Het kind als spiegel: waarom kijken meer is dan observeren
Je hebt het signaleringsinstrument voor je, met vakjes en omschrijvingen die precies bij deze leerling lijken te passen. Je vinkt aan, je noteert, en toch blijft er iets onaf voelen aan het beeld dat ontstaat. Een instrument is een waardevol hulpmiddel. Het biedt woorden, kaders, herkenning. Het kan nooit meer laten zien dan degene die…
-
Schuldgevoel loslaten: wat het je probeert te vertellen volgens systemisch kijken
Marieke ligt ’s avonds in bed en speelt het moment nog een keer af. Een collega vroeg om hulp bij een taak die eigenlijk buiten Mariekes rol viel. Ze zei ja, zoals altijd, en nu, uren later, fluistert er iets in haar: had je dat nou niet anders moeten zeggen. Waarom deed je dat zo….
-
Loslaten in de puberteit: vertrouwen in plaats van angst
Het is kwart voor elf. Je zit op de bank met je telefoon in je hand, checkt voor de derde keer of er een berichtje is. Je dochter zou om tien uur thuis zijn, en de klok geeft nu kwart voor elf aan. Scenario’s spelen zich af, het ene erger dan het andere. Eigenlijk weet…
-
Wat is een emotionele imprint en hoe herken je haar sporen in je leven?
Ik blader door een van mijn werkboeken en mijn oog valt op één woord: imprint. Toeval? Nee. Niets is toeval. Er is soms die stille uitnodiging om iets opnieuw aan te raken, iets weer te herlezen, dieper binnen te laten komen. Het woord roept meteen beelden op: een voetafdruk, een stempel, een spoor. Een vouw…
-
Systemisch kijken in de klas: wat er echt speelt onder het gedrag van leerlingen
Het is de derde week van het schooljaar, en er hangt iets in deze klas dat je nog niet kunt benoemen. Je hebt structuur geboden, duidelijke regels gesteld, gesprekken gevoerd. Er blijven conflicten, onrust, stil verzet, boze blikken. Je voelt dat er iets onderhuids speelt, en je kunt er niet precies je vinger op leggen….
-
Hoogbegaafd en vastgelopen: waarom het begint met gezien worden zoals je bent
Tegenover me zit iemand van tweeëntwintig. Ze praat rustig, kiest haar woorden zorgvuldig, en op een gegeven moment zegt ze: “Ik weet eigenlijk niet wanneer ik voor het laatst het gevoel had dat iemand me snapte.” Ik hoor variaties op die zin vaker dan me lief is. Bij jongeren, bij jongvolwassenen, vaak hoogbegaafd, die vastlopen….
-
Emotioneel misbruik in een relatie: hoe je het herkent en je kracht terugvindt
Lisa, achtendertig, moeder van twee, dacht dat haar partner het goed met haar voorhad. Ik ben gewoon beschermend, zei hij, als hij weer vroeg met wie ze had gesproken en hoe laat ze precies thuis zou zijn. Langzaam werd haar wereld kleiner. Hij had kritiek op haar kleding, controleerde haar telefoon, drong aan op uitleg,…
-
De oorzaak en het verwerken van trauma’s en andere problemen waar je tegen aanloopt.
Jaap zat tegenover me, op zoek naar hulp bij communicatie en assertiviteit. Hij worstelde met opkomen voor zichzelf en het zichtbaar maken van wie hij is. Vaak leek het alsof hij de woorden niet kon vinden, alsof ze uit zijn hoofd verdwenen waren. Er was één situatie waarin zijn woorden overvloedig, krachtig en hard naar…
