Wat is een emotionele imprint en hoe herken je haar sporen in je leven?
Ik blader door een van mijn werkboeken en mijn oog valt op één woord: imprint. Toeval? Nee. Niets is toeval. Er is soms die stille uitnodiging om iets opnieuw aan te raken, iets weer te herlezen, dieper binnen te laten komen.
Het woord roept meteen beelden op: een voetafdruk, een stempel, een spoor. Een vouw in een vel papier. Iets dat achterblijft, een afdruk, een kreukel.
Sommige sporen kun je echter wissen. Een voetafdruk in nat zand wordt zo weer meegenomen door de zee. Een stempel met watervaste inkt blijft daarentegen veel langer, en een vouw in papier krijg je nooit meer helemaal glad, hoe je ook probeert het recht te strijken.
Waar een imprint ontstaat
Zo werkt het ook met een hart. Er ontstaat weleens een deuk, een kras, een plooi. Stel je een hart eens voor als een paleis met grote deuren, deuren die openstaan in vol vertrouwen, waar iedereen welkom is.
Komen er mensen binnen die bewust of onbewust iets kapotmaken, dan gaan de deuren de volgende keer daardoor een stukje dichter. Nog een keer, nog dichter. Tot een hart zich uiteindelijk sluit.
Een imprint ontstaat daar waar je open bent, waar je kwetsbaar en ontvankelijk bent. Als mens ben je nooit opener dan bij je geboorte. Een pasgeboren baby is volledig afhankelijk, volledig overgeleverd aan de zorg, aanraking en liefde van een ander.
Heeft die ander het zelf moeilijk, stroomt die liefde niet vanzelfsprekend, is er niet genoeg aandacht of nabijheid, dan kan daar een eerste imprint ontstaan. Misschien wel: ik mag er niet zijn, ik ben niet goed genoeg.
Wat ik hier imprint noem, komt dicht bij wat in de psychologie een vroeg onaangepast schema heet. Psycholoog Jeffrey Young ontwikkelde vanuit die gedachte de schematherapie: overtuigingen die ontstaan wanneer niet wordt voldaan aan een emotionele basisbehoefte in de kindertijd, zoals de behoefte aan veilige hechting, blijven op de achtergrond meespelen tot ver in het volwassen leven. Zo’n schema is geen zwakte, het is een spoor dat ooit precies paste bij de situatie waarin het ontstond.
Ik blader door een van mijn werkboeken en mijn oog valt op één woord: imprint. Toeval? Nee. Niets is toeval. Er is soms die stille uitnodiging om iets opnieuw aan te raken, iets weer te herlezen, dieper binnen te laten komen.
Het woord roept meteen beelden op: een voetafdruk, een stempel, een spoor. Een vouw in een vel papier. Iets dat achterblijft, een afdruk, een kreukel.
Sommige sporen kun je echter wissen. Een voetafdruk in nat zand wordt zo weer meegenomen door de zee. Een stempel met watervaste inkt blijft daarentegen veel langer, en een vouw in papier krijg je nooit meer helemaal glad, hoe je ook probeert het recht te strijken.
Waar een imprint ontstaat
Zo werkt het ook met een hart. Er ontstaat weleens een deuk, een kras, een plooi. Stel je een hart eens voor als een paleis met grote deuren, deuren die openstaan in vol vertrouwen, waar iedereen welkom is.
Komen er mensen binnen die bewust of onbewust iets kapotmaken, dan gaan de deuren de volgende keer daardoor een stukje dichter. Nog een keer, nog dichter. Tot een hart zich uiteindelijk sluit.
Een imprint ontstaat daar waar je open bent, waar je kwetsbaar en ontvankelijk bent. Als mens ben je nooit opener dan bij je geboorte. Een pasgeboren baby is volledig afhankelijk, volledig overgeleverd aan de zorg, aanraking en liefde van een ander.
Heeft die ander het zelf moeilijk, stroomt die liefde niet vanzelfsprekend, is er niet genoeg aandacht of nabijheid, dan kan daar een eerste imprint ontstaan. Misschien wel: ik mag er niet zijn, ik ben niet goed genoeg.
Vragen die vaak meespelen
Kan iedereen een emotionele imprint hebben, ook zonder een ingrijpende jeugd? Ja. Een imprint ontstaat al bij kleine, herhaalde ervaringen van te weinig aandacht of afstemming, niet alleen bij grote, zichtbare gebeurtenissen.
Is een imprint hetzelfde als trauma? Niet per se. Trauma verwijst vaak naar een specifieke, ingrijpende gebeurtenis. Een imprint kan ook ontstaan door een langzaam opgebouwd patroon van te weinig gezien worden.
Kan een imprint ooit helemaal verdwijnen? Een imprint verdwijnt niet altijd volledig, de invloed ervan kan wel sterk afnemen zodra je haar herkent en er met aandacht naar kijkt.
Moet ik professionele hulp zoeken om met mijn imprints te werken? Dat hoeft niet altijd. Voor sommigen is bewustwording en zelfreflectie al waardevol, bij diepere patronen kan begeleiding helpen om verder te komen.Wil je zien hoe zo’n vroege imprint later kan doorwerken in vastzittende patronen? Lees dan Waarom je blijft vastlopen in dezelfde patronen (en hoe dat verandert).
